De kracht van een terugkeerplan

Veel trajecten beginnen met de vraag wat er mis is. Wij beginnen liever met de vraag waar het naartoe moet. Niet omdat problemen er niet toe doen, maar omdat een doel richting geeft aan alles wat daarna gebeurt.

Een terugkeerplan is geen document voor de laatste maand. Het is een afspraak die op dag een gemaakt wordt, samen met de jongere, zijn ouders of netwerk en de verwijzer. Wat is het einddoel: terug naar huis, zelfstandig wonen met begeleiding, of een andere vervolgstap? Welke voorwaarden horen daarbij? En wie doet wat om die voorwaarden te halen?

Dat plan maakt het verblijf ergens toe dienend. Een jongere die weet dat hij over anderhalf jaar zelfstandig gaat wonen, snapt waarom hij nu leert koken, zijn post opent en op tijd op zijn stage komt. Zonder dat perspectief voelt begeleiding als toezicht, met dat perspectief voelt het als training.

Een terugkeerplan is ook eerlijk. Het maakt zichtbaar wanneer het einddoel bijgesteld moet worden, en dat gebeurt: soms blijkt thuis wonen niet haalbaar, soms gaat het sneller dan gedacht. Wij evalueren het plan periodiek en passen het openlijk aan, in plaats van stilzwijgend door te schuiven.

En het plan houdt niet op bij de voordeur. Wij regelen dat er na afloop iemand is die de jongere kent en die hij mag bellen. Uitstroom zonder vangnet is geen afronding, dat is loslaten op het moment dat het spannend wordt.